Ανέκαθεν στην ορολογία της μουσικολογίας και ειδικότερα στο τμήμα της οργανολογίας όταν εξηγούμε τον όρο πνευστά συμπεριλαμβάνουμε όλα τα μουσικά όργανα εκ των οποίων η παραγωγή ήχου γίνεται με τη παραγωγή της δόνησης ενός σώματος ή μιας ”κολώνας” αέρα. Όλα τα πνευστά κατατάσσονται στη κατηγορία των αερόφωνων μουσικών οργάνων και ξεχωρίζουν ανάλογα με τον τρόπο ηχοπαραγωγής.
Μια κατηγορία στα πνευστά μουσικά όργανα είναι και τα ”χάλκινα”. Η ομάδα των χάλκινων ή όπως αλλιώς λέγεται, των χειλεοφώνων πνευστών έχει υιοθετήσει το όνομά της από το υλικό κατασκευής αυτών που είναι ο χαλκός ή ο ορείχαλκος. Τα χάλκινα χρησιμοποιούνται τόσο στη συμφωνική ορχήστρα όσο και σε άλλα σχήματα για το λόγο εκ των οποίων το ηχόχρωμά τους διαφέρει από τα άλλα όργανα του συνόλου.
Για να παράξει ήχο ο εκτελεστής πρέπει να εστιάσει στη σωστή Παλμοδότηση των χειλιών δηλαδή το λεγόμενο ”Buzz”. Τα χάλκινα χωρίζονται σε δυο υποκατηγορίες:
- Τα φυσικά χάλκινα. Αυτά δε διαθέτουν πιστόνια ή οπές που ο εκτελεστής μπορεί να παίξει μόνο τους τόνους της φυσικής σειράς αρμονικών. Κάποια παραδείγματα από την κατηγορία των φυσικών χάλκινων είναι η σάλπιγγα, το κέρας και τα περισσότερα χάλκινα όργανα πριν τα τέλη του 18ου αιώνα
- Τα χρωματικά χάλκινα. Αυτά διαθέτουν πιστόνια ή οπές και βαλβίδες και με την βοήθειά τους οι στήλες αέρα που εισχωρούν στο σώμα του οργάνου βοηθά τον εκτελεστή να παίξει χωρίς περιορισμό όλους τους φυσικούς αρμονικούς καθώς και όλους τους χρωματικούς φθόγγους. Ιδιαίτερη μεταχείριση χρειάζεται το ” τρομπόνι ” , στο οποίο ο εκτελεστής παίζει γκλισάντο κάτι το οποίο δεν γίνεται στα υπόλοιπα όργανα.
Σ’ αυτή την κατηγορία περιλαμβάνονται και όλα τα σύγχρονα χάλκινα , όπως οι τρομπέτες , το κόρνο, το ευφώνιο, το αλτικόρνο και η τούμπα. Παλαιότερα όργανα όπως η οφικλείδα και το σουζάφωνο περιλαμβάνονται στη κατηγορία του αναγεννησιακού οργάνου.
Τα είδη μουσικής που συνήθως συναντάμε τα χάλκινα πνευστά τις περισσότερες φορές είναι η Jazz , η κλασική μουσική , η Blues και πολλά άλλα.
Στις εποχές που διανύουμε, πλέον έχουν σταματήσει να διαχωρίζουν το τι όργανο θα πάρει ο καθένας ανάλογα με το φύλο του , δηλαδή αν είναι αγόρι ή κορίτσι.
Από μικρή ηλικία μπορεί να σου κινήσει το ενδιαφέρον κάποιο όργανο από την οικογένεια των χάλκινων πνευστών. Οι περισσότεροι που διαλέγουν τα χάλκινα είναι επειδή ενθουσιάζονται από το λαμπερό και ξεχωριστό ήχο που παράγουν. Με ένα χάλκινο όργανο μπορείς να παίξεις σε πολλά είδη μουσικής και σχήματα.
Αν ακούσεις μια τρομπέτα σίγουρα θα ενθουσιαστείς από τον χάλκινο ήχο που παράγει όπως και αν ακούσεις μια τούμπα πάλι θα έχεις την περιέργεια να δεις πώς μπορείς να παίξεις τόσο χαμηλές νότες. Έρευνες έχουν δείξει ότι το ποσοστό των παιδιών και των ενηλίκων που επιλέγουν χάλκινο μουσικό όργανο είναι γύρω στα 70 με 80% κάτι που δείχνει το ότι η επιλογή αυτή θα ήταν σίγουρα η σωστή.
Μπρεντάνος Ελευθεριος.
Μουσικός
