Η μάχη του πιο ηλιοκαμένου κορμιού έχει ήδη ξεκινήσει! Το μαύρισμα αποτελεί μία φυσιολογική αμυντική λειτουργία του οργανισμού μας στην επικίνδυνη υπεριώδη ακτινοβολία του ήλιου. Συγκεκριμένα, με την επίδραση του ήλιου ερεθίζεται μία ομάδα κυττάρων που βρίσκονται ακριβώς κάτω από την επιδερμίδα και εκκρίνουν μελανίνη, που σχηματίζει ένα προστατευτικό τείχος εμποδίζοντας την είσοδο της υπεριώδους ακτινοβολίας στο εσωτερικό του οργανισμού.
Επιστημονικά στοιχεία που να δείχνουν ότι τροφές μπορούν να ερεθίσουν την έκκριση μελανίνης και να προκαλέσουν μαύρισμα, δεν υπάρχουν. Ωστόσο, το πολυπόθητο για πολλούς μαύρισμα επιτυγχάνεται και με έναν παράλληλο δρόμο: την πρόσληψη καροτενοειδών. Τα καροτενοειδή, ουσίες που υπάρχουν κατά βάση σε λαχανικά και φρούτα, όπως το β-καροτένιο στο καρότο και στα βερίκοκα, το λυκοπένιο στο καρπούζι και στην ντομάτα, η λουτεΐνη στο μπρόκολο και στο σπανάκι, ευθύνονται σε μικρό, έστω, βαθμό για το σκουρόχρωμο της επιδερμίδας μας. Οι χρωστικές αυτές ουσίες αποθηκεύονται κάτω από την επιδερμίδα και σε μεγάλες συγκεντρώσεις μπορούν να επηρεάσουν και το χρώμα του δέρματος.
Ουσίες που βοηθούν στο μαύρισμα
Β-καροτένιο
Βρίσκεται κυρίως στα λαχανικά πορτοκαλο-κίτρινου χρώματος όπως καρότα, λαχανικά με μεγάλα πράσινα φύλλα (σπανάκι και αγκινάρες), πεπόνι, μάνγκο, πιπεριές και κολοκύθες.
Λυκοπένιο
Ανήκει στην ομάδα των καροτενοειδών και εμφανίζει ισχυρότατη αντιοξειδωτική δράση. Βρίσκεται στη ντομάτα, στο καρπούζι και στo βερίκοκο.
Χαλκός
Διεγείρει τη λειτουργία του ενζύμου τυροσινάση, με τη βοήθεια της οποίας παράγεται η μελανίνη. Καταναλώνοντας, λοιπόν, τακτικά τροφές που περιέχουν χαλκό, όπως είναι τα μανιτάρια, το συκώτι, τα θαλασσινά, τα μπιζέλια, τα καρύδια και τα σταφύλια μπορούμε να επιταχύνουμε τη διαδικασία του μαυρίσματος.
Ουσίες που προστατεύουν από την υπεριώδη ηλιακή ακτινοβολία
Βιταμίνη C
Η βιταμίνη C εμποδίζει τη δράση των ελεύθερων ριζών που σχηματίζονται από την υπεριώδη ακτινοβολία. Η δράση της είναι πιο αποτελεσματική όταν συνδυάζεται με τη βιταμίνη Ε. Υπάρχει στις φράουλες, το ακτινίδιο, τα πεπόνια, τις ντομάτες, τις πιπεριές, και τα εσπεριδοειδή
Βιταμίνη Ε
Η δεύτερη πιο σημαντική αντιοξειδωτική βιταμίνη μετά τη βιταμίνη C. Εκτός από το ελαιόλαδο, η βιταμίνη Ε περιέχεται στις φυτικές μαργαρίνες, στα ψάρια, στο κρέας, στους ξηρούς καρπούς, στη σοκολάτα υγείας και τους σπόρους.
Πολυφαινόλες
Πρόκειται για ουσίες που παρεμποδίζουν τον εκφυλισμό των κυττάρων και σταθεροποιούν τις ίνες του κολλαγόνου. Υπάρχεισε πολλά φρούτα και λαχανικά, όπως στις φράουλες, στο ρόδι, στα βατόμουρα (και σε όλα τα μούρα), στα κεράσια στο κόκκινο σταφύλι.
Σελήνιο
Ένα αντιοξειδωτικό ιχνοστοιχείο που καθυστερεί τη γήρανση του δέρματος. Βρίσκεται στα ψάρια, τα θαλασσινά και τα προϊόντα που βασίζονται στο γάλα και τα δημητριακά.
Συμπερασματικά, οι τροφές από μόνες τους δεν οδηγούν στο μαύρισμα. Η κατανάλωση όμως φρούτων και λαχανικών πλούσιων σε καροτενοειδή μπορεί να έχει επίδραση στο χρώμα του δέρματος μέσω μιας παράλληλης οδού. Προσοχή στην υπερκατανάλωσή τους, γιατί αυτή μπορεί να προσδώσει στο δέρμα ένα χρώμα πιο κίτρινο (υπερκαροτεναιμία). Τα αντιοξειδωτικά από την άλλη βοηθούν έτσι ώστε να ελαχιστοποιηθούν οι συνέπειες από τη βλαβερή υπεριώδη ακτινοβολία, η οποία είναι υπεύθυνη για την εμφάνιση μελανώματος (καρκίνου του δέρματος). Ηλιοθεραπεία λοιπόν μεν, αλλά πάντα με αντηλιακό, όχι πολύ ώρα και όχι σε ώρες υψηλής έντασης της ακτινοβολίας όπως είναι το μεσημέρι. Γιατί, καθήμενοι πολλές ώρες στον ήλιο πρόσκαιρα μπορεί να πετύχετε το επιθυμητό μαύρισμα, αλλά μετά από καιρό, το δέρμα σας θα έχει χάσει την ελαστικότητά του και θα μοιάζει γερασμένο, δείχνοντάς σας πολύ μεγαλύτερους από ότι είστε.
Παναγιώτης Ζήσης
Κλινικός Διαιτολόγος- Διατροφολόγος, MSc
