Πολλά παιδιά δαπανούν μεγάλο χρόνο των δραστηριοτήτων τους μπροστά από μία οθόνη τηλεόρασης και οι μέχρι σήμερα μελέτες δείχνουν ότι πολύ εύκολα οι διαφημίσεις τροφίμων επηρεάζουν τις διατροφικές τους επιλογές.
Πολλά από τα διαφημιζόμενα τρόφιμα, όπως αυτό προκύπτει από τις μελέτες, είναι πλούσια σε λίπος, ζάχαρη, αλάτι, αλλά πτωχά σε βιταμίνες, ανόργανα συστατικά και φυτικές ίνες. Οι μελέτες προχωρούν ένα βήμα πιο πέρα και δείχνουν ότι οι διαφημίσεις τροφίμων που απευθύνονται σε παιδιά έχουν γρήγορες εναλλαγές καρέ, συνήθως ένα εύκολο μουσικό σκοπό (τραγούδι) και συνήθως υπάρχει ένα κινούμενο σχέδιο- ήρωας που καλεί τα παιδιά στην κατανάλωση των συγκεκριμένων τροφίμων. Από εκεί και πέρα ακολουθεί ένας μονόδρομος. Τα παιδιά ασκούν πιέσεις στους γονείς για αγορά και κατανάλωση των συγκεκριμένων τροφίμων. Κάθε μέρα ένα μέσο παιδί παρακολουθεί 10-13 διαφημίσεις τροφίμων. Περίπου το 90% αυτών, είναι τροφίμων πλούσιων σε συστατικά για τα οποία υπάρχει σύσταση περιορισμού στα παιδιά (λίπος, ζάχαρη, αλάτι).
Επιπλέον, η παρακολούθηση τηλεόρασης και η ενασχόληση με οθόνες (υπολογιστής, tablets, κινητό τηλέφωνο) στερεί από το παιδί το χρόνο που θα χρησιμοποιούσε για παιχνίδι, μειώνοντας με αυτόν τον τρόπο τη φυσική του δραστηριότητα. Επιπρόσθετα, έχει παρατηρηθεί ότι ο χρόνος παρακολούθησης τηλεόρασης ή/και ενασχόλησης με οθόνες αυξάνει τα τσιμπολογήματα συνήθως θερμιδογόνων και πτωχών σε θρεπτικά συστατικά τροφίμων, κάτι το οποίο δυνητικά αυξάνει την πιθανότητα για παχυσαρκία.
Τι μπορεί να κάνει όμως ο γονέας για να ελαχιστοποιήσει τους διατροφικούς πειρασμούς της τηλεόρασης και να προωθήσει την υγιεινή διατροφή;
- Συμφωνήστε στην αποφυγή παρακολούθησης τηλεόρασης και ενασχόλησης με ηλεκτρονικές συσκευές την ώρα του φαγητού. Η κατανάλωση φαγητού θα πρέπει να γίνεται από όλη την οικογένεια σε κλίμα ηρεμίας, χωρίς να αποσπάται η προσοχή του παιδιού, έτσι ώστε αυτό να καταλαβαίνει τι και πόσο τρώει. Το να τρώει όλη η οικογένεια μαζί προσφέρει τη ευκαιρία για σύσφιξη των οικογενειακών δεσμών, αλλά και για προώθηση της υγιεινής διατροφής.
- Παρακολουθήστε παιδικά προγράμματα χωρίς διαφημίσεις. Μπορείτε να προνοήσετε έτσι ώστε να αγοράσετε ή να νοικιάσετε DVD με παιδικά προγράμματα, η ακόμα και να μαγνητοσκοπήσετε ένα πρόγραμμα γυρίζοντας πιο γρήγορα τις διαφημίσεις.
- Ξοδέψτε χρόνο με το παιδί σας μαθαίνοντας για τα τρόφιμα. Επισκεφθείτε το σούπερ μάρκετ μαζί με το παιδί, δημιουργήστε τον δικό σας λαχανόκηπο στο μπαλκόνι ή στον κήπο σας, διαβάστε παραμύθια σχετικά με την υγιεινή διατροφή… είναι κάποιες από τις προτάσεις. Στα μεγαλύτερα παιδιά μπορείτε να τους μάθετε πώς να χρησιμοποιούν την διατροφική ετικέτα και να εξηγήσετε καλύτερα τον ρόλο των θρεπτικών συστατικών.
- Αφήστε το παιδί να βοηθήσει στην κουζίνα. Τα παιδιά έχουν μια γνήσια επιθυμία να βοηθούν, αλλά και θέληση για να μάθουν νέα πράγματα. Εκμεταλλευτείτε το για την διατροφική εκπαίδευσή τους. Δώστε τους πρωτοβουλίες όπως να κόψουν μαρούλι με τα χέρια για να φτιάξουν μια σαλάτα, να φτιάξουν μόνα τους ένα σάντουιτς και με τον τρόπο αυτό θα αυξηθούν οι πιθανότητες να δοκιμάσουν ένα νέο υγιεινό τρόφιμο. Φυσικά μπορείτε να εισάγετε και την έννοια της υγιεινής, μαθαίνοντας στα παιδιά το πλύσιμό των χεριών πριν το μαγείρεμα, το πλύσιμο των φρούτων και των λαχανικών.
- Θέστε όρια για την ώρα ενασχόλησης με οθόνες. Η Αμερικανική Παιδιατρική Εταιρεία συστήνει όχι πάνω από 1 ώρα την ημέρα συνολική ενασχόληση με οθόνες για παιδιά 2-5 ετών, αλλά και για τα μεγαλύτερα παιδιά σχολικής ηλικίας τη δημιουργία ενός οικογενειακού πλάνου παρακολούθησης τηλεόρασης.
- Γίνετε πρότυπο. Τα παιδιά μαθαίνουν παρατηρώντας τους άλλους ανθρώπους. Ως γονέας λειτουργείτε ως πρότυπο μιμιτισμού. Υιοθετήστε λοιπόν υγιεινές διατροφικές συνήθειες, μην δαπανείτε πολύ χρόνο στην τηλεόραση στο κινητό και στον υπολογιστή και σίγουρα μην ασχολείστε με οτιδήποτε άλλο την ώρα που απολαμβάνετε το γεύμα σας.
Παναγιώτης Ζήσης
Κλινικός Διαιτολόγος- Διατροφολόγος, MSc
