Το 2019 το WWF χρηματοδότησε μια μελέτη από την ομάδα του Πανεπιστημίου του Newcastle στην Αυστραλία που προσπάθησε να καταγράψει την ποσότητα μικροπλαστικών που καταναλώνουν οι άνθρωποι. Τα ευρήματα ήταν ότι 5 γρ μικροπλαστικών κάθε εβδομάδα (το μέγεθος μιας πιστωτικής κάστας) καταναλώνονται από τον μέσο άνθρωπο. Από τότε έγιναν πολλές άλλες μελέτες που αμφισβήτησαν τα αποτελέσματα της παραπάνω ως προς την ποσότητα (βρήκαν λιγότερο) όμως, γεγονός είναι ότι καταναλώνουμε πλαστικό άθελά μας.
Πώς περνά το πλαστικό στα τρόφιμα;
Μέσω ενός φαινομένου που ονομάζεται μετανάστευση. Κατά την επεξεργασία του τροφίμου μόρια πλαστικού περνούν στα τρόφιμα. Οι παράγοντες που παίζουν καθοριστικό ρόλο είναι η θερμοκρασία, η οξύτητα και ο χρόνος επαφής. Δηλαδή όσο πιο αυξημένη είναι η θερμοκρασία (σκεφτείτε ζεστό φαγητό σε πλαστικό ταπερ ή δοχείο μιας χρήσης, ή ζεστό καφέ σε πλαστικό ποτήρι ή ακόμα και εμφιαλωμένο νερό αφημένο στον ήλιο….), οσο πιο όξινο ή βασικό ή αλκοολικό είναι ένα τρόφιμο (π.χ. χυμός λεμόνι σε πλαστικό μπουκάλι, τσίπουρο σε πλαστικό μπουκάλι) και όσο μεγαλύτερος είναι ο χρόνος επαφής τροφίμου με το πλαστικό τόσο περισσότερα μόρια πλαστικού περνούν στο τρόφιμο.
Ποια πλαστικά συνήθως ανιχνεύονται;
Φθαλικοί εστέρες (κάνουν τα πλαστικά εύκαμπτα και ανθεκτικά)
BPA (δισφαινόλη Α) υλικό πλαστικής μεμβράνης σε συσκευασίες τροφίμων (κονσέρβες)
Η διαδικασία παραγωγής επίσης επιμολύνει τα τρόφιμα. Σωλήνες, γάντια, ιμάντες μεταφέρουν μόρια πλαστικού σε τρόφιμα.
Σε ποια μέρη του σώματος ανιχνεύονται;
Πνεύμονας
Αρτηρίες
Πλακούντας
Μητρικό γάλα
Αίμα
Μελέτη Μαρτίου 2024: οι άνθρωποι με μικροπλαστικά ή νανοπλαστικά στις αρτηρίες του λαιμού είχαν διπλάσιες πιθανότητες να πάθουν καρδιακή προσβολή, εγκεφαλικό επεισόδιο ή να πεθάνουν από οποιαδήποτε αιτία μέσα στα επόμενα τρία χρόνια.
Αξίζει να τονίσουμε ότι τα νανοπλαστικά εισχωρούν ακόμα και σε κύτταρα.
Το 90% δειγμάτων ζωικών και φυτικών πρωτεϊνών βρέθηκε θετικό σε μικροπλαστικά
Ακόμα και οι χορτοφάγοι δεν μπορούν να ξεφύγουν, γιατί τα νανοπλαστικά περνούν στο ριζικό σύστημα των φυτών που παράγουν φρούτα και λαχανικά, επομένως μεταφέρονται και σε φυτικά τρόφιμα.
Τα τρόφιμα με την μεγαλύτερη συγκέντρωση πλαστικών
Παναρισμένες γαρίδες
Fish sticks
Φρέσκιες γαρίδες (Αργεντινής, ΗΠΑ)
Μήλα και καρότα
Ρύζι
Τσάι σε φακελάκια
Αλάτι Ιμαλαίων
Εμφιαλωμένο νερό
Πώς να μειώσουμε την έκθεση σε πλαστικό;
Επιλέξτε συσκευασίες τροφίμων με χαμηλή περιεκτικότητα σε πλαστικά
Αποφύγετε να θερμαίνετε τρόφιμα σε πλαστικά δοχεία η με μεμβράνη στον φούρνο μικροκυμάτων. Κάντε χρήση κεραμικών ή γυάλινων σκευών
Αποφύγετε τα πλαστικά δοχεία για αποθήκευση φαγητού (ιδιαίτερα ζεστού). Κάντε χρήση γυάλινων ή ανοξείδωτων δοχείων
Αποφύγετε την χρήση πλαστικών σκευών (καλαμάκια) ειδικά με όξινα ή ζεστά τρόφιμα. Επιλέξτε μεταλλικά ή από μπαμπού
Επιλέξτε εργαλεία/σκεύη κουζίνας απαλλαγμένα από δισφαινόλη Α (BPA free)
Παναγιώτης Ζήσης
Κλινικός Διαιτολόγος- Διατροφολόγος, MSc
