Η περίοδος της νηστείας είναι μια μοναδική ευκαιρία για «αποτοξίνωση» από το κρέας. Η νηστεία αποτελεί τη χορτοφαγική εκδοχή της μεσογειακής διατροφής, προσφέροντας στον οργανισμό όλα τα οφέλη αυτής. Σε μελέτη που έγινε από το τμήμα Προληπτικής Ιατρικής του Πανεπιστημίου Κρήτης φάνηκε ότι όσοι ακολουθούν αυστηρά της νηστείες της Ορθόδοξης Εκκλησίας παρουσιάζουν χαμηλότερα ποσοστά χοληστερόλης, έχουν χαμηλότερο βάρος και η ανάπτυξη των παιδιών δεν επηρεάζεται εφόσον καλύπτονται οι ενεργειακές απαιτήσεις τους. Παρόλα αυτά πολύς κόσμος καταφέρνει και παίρνει βάρος κατά τη διάρκεια της νηστείας.
Τι φταίει και παίρνω βάρος στη νηστεία;
Ο περιορισμός κάποιων τροφών οδηγείς ε υπρκατανάλωση κάποιων άλλων. Επιπρόσθετα, πολλά από τα νηστίσιμα τρόφιμα (λαχανικά και κυρίως υδατανθρακούχα τρόφιμα όπως το ρύζι και τα ζυμαρικά) δεν προκαλούν κορεσμό (σε αντίθεση με τα πρωτεϊνούχα τρόφιμα), με αποτέλεσμα να καταναλώνονται σε μεγαλύτερες μερίδες, ενώ δεν έχουν και μεγάλη θερμογενετική δράση (δηλαδή, δεν «καις» πολλές θερμίδες κατά την πέψη τους). Επίσης, η ποσότητα του ελαιολάδου είναι μεγαλύτερη από ότι συνήθως (λόγω της μεγάλης κατανάλωσης λαδερών και οσπρίων), ενώ πολύς κόσμος καταφεύγει στη μεγάλη κατανάλωση ψωμιού για να χορτάσει. Υπάρχουν φυσικά και νηστίσιμα τρόφιμα τα οποία από μόνα τους είναι πολύ θερμιδογόνα.
Τα πιο «παχυντικά» νηστίσιμα
Πρώτο και κύριο ο χαλβάς. Μπορεί λόγω του ταχινού, που είναι η πρώτη ύλη για την παρασκευή του, να θεωρείται ένα υγιεινό γλυκό, δεν παύει όμως να έχει αρκετές θερμίδες, λόγω της ζάχαρης και του λίπους. Μια λεπτή φέτα των 60γρ αποδίδει περίπου 300 θερμίδες. Η ταραμοσαλάτα για να παρασκευαστεί και να πάρει αυτή την αλοιφώδη υφή χρειάζεται πολύ λάδι. 100 γρ αυτής περιέχουν 400 θερμίδες. Το λεγόμενο νηστίσιμο «τυρί», το παρασκεύασμα δηλαδή που μοιάζει με τυρί, περιέχει κυρίως φοινικέλαιο, ένα χειρίστης ποιότητας λάδι και τροποποιημένο άμυλο, αποδίδοντας 100 θερμίδες στα 30 γρ. Μια εύκολη λύση για τη νηστεία είναι οι γνωστές πατατόπιτες. Η πατατόπιτα του φούρνου (που φτιάχνεται από πουρέ πατάτας) μπορεί να αποδώσει έως 200 θερμίδες, ενώ η πατατόπιτα από το σουβλατζίδικο έως 300 θερμίδες. Πολύ συχνό σνακ της νηστείας είναι και ο λουκουμάς, το γνωστό ντόνατ, το οποίο δεν είναι και ό,τι πιο υγιεινό αφού περιέχει διογκωτικές ύλες και αρκετά συντηρητικά, τηγανίζεται και αποδίδει 250 θερμίδες. Τέλος, η μεγάλη ποσότητα ξηρών καρπών μπορεί να αυξήσει το ενεργειακό περιεχόμενο της ημέρας σημαντικά, αφού μόλις 6 αμύγδαλα αποδίδουν 45 θερμίδες.
Τι να κάνω για να μην παχύνω;
- Μετριάστε το λάδι στο φαγητό. Το ελαιόλαδο είναι μια εξαιρετική πηγή ωφέλιμων συστατικών και αντιοξειδωτικών, 1 κουταλιά της σούπας αποδίδει όμως 135 θερμίδες. Επομένως, 1-2 κ.σ. ανά μερίδα φαγητού και σαλάτας είναι αρκετές.
- Προτιμήστε προϊόντα ολικής άλεσης. Ζυμαρικά και ψωμί ολικής άλεσης και άγριο ρύζι θα προκαλέσουν πιο εύκολα κορεσμό και πληρότητα στο στομάχι, επομένως θα καταναλώσετε και μικρότερη ποσότητα.
- Χρησιμοποιείστε περισσότερα όσπρια και λαδερά σε σχέση με ζυμαρικά και ρύζι έτσι ώστε να προσλάβετε περισσότερες φυτικές ίνες.
- Βάλτε νηστίσιμες πρωτεΐνες στο διαιτολόγιό σας. Προκαλούν λιγότερες αυξομειώσεις του σακχάρου οι οποίες ευθύνονται για απότομες εκρήξεις πείνας. Τα θαλασσινά είναι μια εξαιρετική πηγή πρωτεϊνών. Το ίδιο ισχύει και για τα μανιτάρια, το σουσάμι αλλά και για τα όσπρια ειδικά αυτά που συνδυάζονται με άμυλο (φακόρυζο, ρεβιθόρυζο, φασόλια με πατάτα).
- Μην παραλείπετε το πρωινό. Μια γενικότερη συνήθεια που «αδυνατίζει» ισχύει και για τη νηστεία. Ένα νηστίσιμο πρωινό που προκαλεί κορεσμό και πληρότητα μέχρι το μεσημέρι είναι το ψωμί με μέλι και ταχίνι.
- Αποφύγετε τα τηγανητά. Τα θαλασσινά από μόνα τους είναι χαμηλά σε λιπαρά. Εάν όμως τηγανιστούν οι θερμίδες ανεβαίνουν κατά κόρον.
Τέλος, για εσένα που νηστεύεις συνειδητά να έχεις στο μυαλό σου ότι νηστεία σημαίνει και να στερείσαι και λίγο… όχι μόνο στο ειδος του φαγητού, αλλά και στην ποσότητα.
Παναγιώτης Ζήσης
Κλινικός Διαιτολόγος- Διατροφολόγος, MSc
