Το κρύο θα μας χτυπήσει για ακόμη μια φορά την πόρτα. Ελπίζουμε να είναι η τελευταία για φέτος. Τις κρύες ημέρες θα πρέπει να καταναλώνουμε τις κατάλληλες τροφές για να παραμένουμε ζεστοί και να μειώσουμε τον κίνδυνο υποθερμίας (ειδικά για όσους έχουν ενασχόληση στο ύπαιθρο και δεν βρίσκονται σε εσωτερικό θερμαινόμενο χώρο). Όταν η θερμοκρασία που παράγεται από το σώμα δεν καλύπτει τις ανάγκες του, τότε παρουσιάζεται υποθερμία. Τα συμπτώματα της υποθερμίας μπορεί να περιλαμβάνουν έλλειψη συντονισμού, νοητική σύγχυση, ρίγη, υπνηλία. Πέρα όμως από τις χαμηλές θερμοκρασίες, οι δυνατοί άνεμοι, το χιόνι και η βροχή, μπορούν να ρίξουν την θερμοκρασία του σώματος. Το ρίγος είναι ένας μηχανισμός που χρησιμοποιείται από τον οργανισμό για την παράγωγη θερμότητας. Τα παιδιά, οι ηλικιωμένοι και οι καρδιοπαθείς ανήκουν στις ομάδες υψηλού κινδύνου. Παρόλα αυτά υπάρχουν τρόφιμα τα οποία αυξάνουν την εσωτερική θερμοκρασία του σώματος λόγω της θερμογένεσης, δηλαδή της παραγωγής ενέργειας με τη μορφή θερμότητας από της πέψης των τροφίμων.
- Τρόφιμα πλούσια σε πρωτεΐνες και υδατάνθρακες είναι αυτά τα οποία αυξάνουν πιο πολύ τη θερμοκρασία του σώματος. Επομένως, το κρέας, το κοτόπουλο τα δημητριακά και τα όσπρια είναι τρόφιμα τα οποία βοηθών στην αύξηση της εσωτερικής θερμοκρασίας. Και όταν μάλιστα αυτά προσφέρονται με τη μορφή ζεστής σούπας, θα δώσουν και καλύτερο αποτέλεσμα. Άρα, μια κρεατόσουπα, μια κοτόσουπα ή μια σούπα οσπρίων είναι ό,τι πρέπει. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι σε αρκετές ορεινές περιοχές της Ελλάδας καταναλώνεται ως πρώτο πιάτο μια ζεστή φασολάδα. Οι σούπες δίχως πρωτεΐνες, όπως οι περισσότερες σούπες λαχανικών, επίσης μπορούν να μας ζεστάνουν, αν και η παρεχόμενη αύξηση της θερμοκρασίας είναι προσωρινή και δίχως μεγάλη διάρκεια. Το καλό, όμως, είναι πως μια ζεστή σούπα μπορεί να μας προσφέρει άμεση ζεστασιά.
- Καυτερές πιπεριές, τσίλι, μπούκοβο και πιπέρι. Η καψαικίνη, μια ουσία που βρίσκεται στις καυτερές πιπεριές, προκαλεί αγγειοδιαστολή αυξάνοντας με αυτόν τον τρόπο τη θερμοκρασία του σώματος. Μεγάλη προσοχή στην κατανάλωσή της, όμως, πρέπει να επιδεικνύουν άτομα με γαστρεντερικές ενοχλήσεις ή προβλήματα. Καλή θερμογενετική δράση έχει και το μαύρο πιπέρι, εξαιτίας της πιπερίνης που περιέχει – μία ουσίας η οποία αυξάνει τη θερμογένεση μέσω της επίδρασης της στο νευρικό σύστημα
- Αμυλώδη λαχανικά, όπως οι πατάτες, οι γλυκοπατάτες, τα καρότα και τα παντζάρια, είναι πιο δύσπεπτα και συνεπώς απαιτούν περισσότερη ενέργεια για να αξιοποιηθούν από τον οργανισμό. Όταν λοιπόν, ενεργοποιείται ο οργανισμός για την πέψη τους, παράγεται ενέργεια η οποία αυξάνει τη θερμοκρασία του σώματος.
- Τζίντζερ. Το τζίντζερ περιέχει δύο χημικές ουσίες, την gingerol (τζιντζερόλη) και την shogaol (σογκαόλη), οι οποίες είναι υπεύθυνες για την ιδιαίτερη γεύση του αλλά του προσδίδουν και θερμαντικές ιδιότητες.
- Μπαχαρικά. Η κανέλα, ο κόλιανδρος και το γαρύφαλλο φαίνεται να συμβάλλουν στην αύξηση της εσωτερικής θερμοκρασίας του οργανισμού.
- Αφεψήματα. Το πράσινο τσάι, το τσάι του βουνού, το σαλέπι και το τίλιο περιέχουν κατεχίνες οι οποίες φαίνεται και αυτές να αυξάνουν τη θερμογένεση.
- Αλκοόλ. Σε αντίθεση με αυτό που πιστεύουμε το αλκοόλ προκαλεί αγγειοδιαστολή προκαλώντας μια πρόσκαιρη αύξηση της θερμοκρασίας στο δέρμα, χωρίς όμως να ζεσταίνει τον πυρήνα, το κέντρο του σώματος, πράγμα το οποίο είναι και το ζητούμενο.
Παναγιώτης Ζήσης
Κλινικός Διαιτολόγος- Διατροφολόγος, MSc
