Τα σχολεία άνοιξαν και μια από τις έννοιες των γονέων είναι και ο προγραμματισμός της διατροφής των παιδιών.
Ο σωστός προγραμματισμός έχει σημασία
Ο προγραμματισμός βοηθάει τόσο τους γονείς όσο και τα παιδιά ιδιαίτερα μετά την καλοκαιρινή ραστώνη. Προγραμματισμός όχι μόνο στο φαγητό αλλά και στον ύπνο, στις ώρες διαβάσματος και στην ώρα αφύπνισης μιας και όλα τα παραπάνω σχετίζονται και με τις διατροφικές συνήθειες του παιδιού, αλλά και με την πιθανότητα μεταβολής του σωματικού βάρους. Όταν μπαίνει ένα γενικότερο πλαίσιο στην καθημερινότητα του παιδιού, τότε θα μπει και το σωστό πλαίσιο, αλλά και τα όρια στην διατροφή του.
Η Σημασία του πρωινού
Το πρωινό γεύμα είναι πρωτεύουσας σημασία γιατί:
Δίνει ενέργεια στο σώμα μετά τον ύπνο
«Τακτοποιεί» τα υπόλοιπα γεύματα
Προκαλεί εγρήγορση σε δεξιότητες που σχετίζονται με τη μνήμη και τη μάθηση
Ενώ παιδιά που καταναλώνουν πρωινό έχουν μικρότερες πιθανότητες για παχυσαρκία
Προτάσεις για πρωινό
Το πρωινό για να θεωρείται πλήρες και ισορροπημένο θα πρέπει να περιέχει κάτι από την ομάδα των γαλακτοκομικών, κάτι από την ομάδα του αμύλου και κάτι από την ομάδα του «φρέσκου» δηλαδή φρούτο ή λαχανικό.Μερικές προτάσεις θα μπορούσαν να είναι:
1 κούπα γάλα με δημητριακά και 1 φρούτο
1 γιαούρτι με δημητριακά και ξερά φρούτα
1 ποτήρι φυσικό χυμό, 1 τοστ με άπαχο τυρί
1 κούπα γάλα, 1 φέτα σπιτικό κέικ, 1 φρούτο
1 κούπα γάλα με ψωμί ή φρυγανιές και ταχίνι με μέλι και κομμάτια φρούτου
Προτάσεις για κολατσιό
Το κολατσιό στο σχολείο είναι σημαντικό γιατί με την σειρά του και αυτό θα δώσει την απαιτούμενη ενέργεια τόσο στο σώμα όσο και στο μυαλό. Μία από τις παρακάτω προτάσεις ή ένας συνδυασμός δύο προτάσεων αρκεί. Και θα μείνω σε αυτό. Πολλές φορές παρατηρώ και από το διαδίκτυο οι γονείς να προετοιμάζουν υγιεινά μεν τρόφιμα, αλλά αυτά να είναι πολλά σε ποσότητα. Δεν είναι δυνατόν ένα παιδάκι να τρώει σε κάθε διάλειμμα. Πότε θα βρει χρόνο να παίξει και να αθληθεί; Η ποσότητα είναι εξίσου σημαντική με την ποιότητα. Μερικές προτάσεις είναι:
1 τοστ/σάντουιτς/τορτίγια με λευκό ή κίτρινο τυρί ή αυγό και λαχανικά
1 τοστ/σάντουιτς/τορτίγια με βούτυρο ξηρών καρπών ή ταχίνι και μέλι ή μαρμελάδα και κομματάκια φρούτων
Φρούτο ή χυμός
1 κουλούρι ή σπιτική μπάρα.
1 κομμάτι σπιτική πίτα ή σπιτικό κέικ.
Ξηροί καρποί (ανάλατοι)
Συνδυασμοί των ανωτέρω εάν το ωράριο είναι διευρυμένο
Μεσημεριανό
Εάν τα σχολεία είναι ολοήμερα καλό είναι να υπάρχει προηγούμενη συνεννόηση με τους γονείς και τους δασκάλους για ένα κοινό γεύμα ή γενικά για κανόνες για το τι επιτρέπεται να παίρνουν τα παιδιά από το σπίτι. Π.χ. θα μπορούσαν οι γονείς να συνεννοηθούν κάθε Τετάρτη ή Παρασκευή να προσφέρεται λαδερό ή όσπριο. Δεν είναι ωραίο να παρατηρείται το ένα παιδί να φέρνει λ.χ. πατατάκια ή κρουασάν για μεσημεριανό και το άλλο σπανακόρυζο ή φακές. Θυμίζω ότι τα παιδιά επηρεάζονται από τους συμμαθητές τους και στο φαγητό.
Καλό είναι να υπάρχει μια σταθερή ώρα κατανάλωσης του μεσημεριανού που στα ολοήμερα έτσι κι αλλιώς γίνεται αυτό.
Μην ξεχνούμε ότι και το μεσημεριανό γεύμα και το κοινό τραπέζι συμβάλλουν στην κοινωνικοποίηση των παιδιών και στη διαμόρφωση υγιεινών διατροφικών προτύπων
Θα πρέπει να υπάρχει ποικιλία στο πιάτο (άμυλο, πρωτεΐνη, λαχανικά, ελαιόλαδο). Ένας αδρός αλλά καλός τρόπος είναι το «υγιεινό μου πιάτο» του Πανεπιστημίου του Harvard. Το μισό πιάτο θα πρέπει να περιέχει λαχανικά, το ¼ άμυλο (ψωμί, ρύζι, μακαρόνια, πατάτες) και το άλλο ¼ πρωτεΐνες (κρέας, κοτόπουλο, ψάρι, αυγό, τυρί, όσπρια).
Και όλα τα παραπάνω φυσικά θα πρέπει να έχουν ως γνώμονα το πρότυπο της Μεσογειακής Διατροφής.
Πώς να επιλέξω το κατάλληλο lunchbox για το παιδί μου;
Ποιο υλικό πρέπει να έχει;
Αν είναι πλαστικό: BPA- free (να μην περιέχει δισφαινόλη Α που είναι ενδοκρινικός διαταράκτης)
Αν είναι μεταλλικό: να είναι ανοξείδωτο
Ρωτούμε το σχολείο τι φούρνο διαθέτει; Συμβατικό ή με μικροκύματα και κατόπιν επιλέγουμε το κατάλληλο. Συνήθως οι παιδικοί σταθμοί έχουν συμβατικό φούρνο και τα δημοτικά φούρνο μικροκυμάτων
Υφασμάτινες πλενόμενες θήκες φαγητού για στερεά τρόφιμα (τοστ, πιτάκια, μπισκότα…) είναι εξίσου απαραίτητες.
Γιατί να μην παίρνω μίας χρήσης (πλαστικά δοχεία, πλαστικά σακουλάκια, αλουμινόχαρτο;)
Φυσικά για οικονομία αλλά και για να δημιουργήσουμε μια κουλτούρα φροντίδας για το περιβάλλον στο παιδί δημιουργώντας λιγότερα απορρίμματα.
Παναγιώτης Ζήσης
Κλινικός Διαιτολόγος- Διατροφολόγος, MSc
