Πρόκειται για το ανθρώπινο όργανο το οποίο μας έχει απασχολήσει πολύ την τελευταία τριετία. Μπορεί η διατροφή να προφυλάξει από διάφορες ασθένειες των πνευμόνων; Μπορεί η διατροφή να βοηθήσει όταν προϋπάρχουν ασθένειες του αναπνευστικού; Η απάντηση είναι ναι και στα δυο ερωτήματα. Η διατροφή βοηθά τόσο σε επίπεδο πρόληψης όσο και σε επίπεδο θεραπείας.
Διατροφή και καρκίνος του πνεύμονα
Όλες οι τελευταίες μελέτες συμφωνούν ότι η Μεσογειακή Διατροφή μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο για εμφάνιση καρκίνου του πνεύμονα. Και όταν μιλάμε για Μεσογειακή Διατροφή εννοούμε καθημερινή κατανάλωση φρέσκων φρούτων και λαχανικών, δημητριακών ολικής άλεσης, ελαιόλαδου, συχνή κατανάλωση οσπρίων, ψαριού, μικρότερη κατανάλωση γαλακτοκομικών, λιγότερη κατανάλωση κόκκινου κρέατος και φυσικά όσο το δυνατόν λιγότερη κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων.
Μελέτη του 2022 που δημοσιεύθηκε στο Frontiers in Nutrition καταλήγει στο συμπέρασμα ότι «Η υψηλή κατανάλωση φρούτων και λαχανικών μπορεί να μειώσει σημαντικά τις πιθανότητες για καρκίνο των πνευμόνων»
Λέμε ναι στα αντιοξειδωτικά
Τα αντιοξειδωτικά της τροφής βελτιώνουν την πνευμονική λειτουργία και συμβάλουν στην διαχείριση της Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας (Keranis et al, 2010) σύμφωνα με μελέτη της ομάδας του καθηγητή πνευμονολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας κ. Κ. Γουργουλιάνη.
Πάμε να δούμε συγκεκριμένα αντιοξειδωτικά:
Τα φλαβονοειδή συμβάλλουν στη μείωση της πιθανότητας για ΧΑΠ
Φλαβονοειδή υπάρχουν σε φρούτα στην οικογένεια των μούρων, κεράσια, μήλα, τσάι του βουνού, κακάο αλλά και σε πληθώρα άλλων τροφίμων
Το λυκοπένιο (ένα καροτενοειδές που βρίσκεται σε μεγάλη περιεκτικότητα στην ντομάτα και στο καρπούζι) συμβάλει στη μείωση του ερεθισμού των πνευμόνων.
Η βιταμίνη Α (κρόκος αυγού, συκώτι αλλά και ως προβιταμίνη Α σε λαχανικά πορτοκαλί-κίτρινου-κόκκινου χρώματος αλλά και σε πράσινα φυλλώδη λαχανικά όπως το σπανάκι) βοηθά στην ανάπτυξη και διατήρηση των επιθηλιακών κυττάρων του αναπνευστικού.
Η βιταμίνη C (εσπεριδοειδή, φράουλες, πιπεριές, ακτινίδια…) συμβάλλει στην σύνθεση του κολλαγόνου που αποτελεί τον υποστηρικτικό συνδετικό ιστό των πνευμόνων.
Προσοχή στα ανόργανα συστατικά
Ca, Mg, P και K: επηρεάζουν την σύσπαση των μυών και συνεπώς την αναπνευστική μυϊκή λειτουργία. Καλές διατροφικές πηγές των παραπάνω μετάλλων είναι:
Ασβέστιο: γαλακτοκομικά, σουσάμι, αμύγδαλα, μπρόκολο, κουνουπίδι…
Μαγνήσιο: όσπρια, πράσινα φυλλώδη λαχανικά κακάο, μπαχαρικά, ξηροί καρποί
Φώσφορος: κρέας, κοτόπουλο, ψάρι, γαλακτοκομικά, όσπρια
Κάλιο: φρέσκα φρούτα και λαχανικά
Επάρκεια σε πρωτεΐνες
Επαρκής πρόσληψηπρωτεϊνών συμβάλει στην ενίσχυση των μυών που υποβοηθούν στην αναπνοή
Σε ασθενείς με Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια ή/και Αναπνευστική Ανεπάρκεια
Θα πρέπει να αποφεύγεται η υποπρωτεϊναιμία γιατί συνεισφέρει στην ανάπτυξη πνευμονικού οιδήματος, ενώ μπορεί να δοθεί συμπλήρωμα αμινοξέων διακλαδισμένης αλύσου (BCAA) τα οποία αυξάνουν την ικανότητα αερισμού. Προσοχή στην χορήγηση (θα πρέπει να είναι αργή- κατόπιν συνεννόησης με τον θεράποντα ιατρό)
Τι γίνεται με τους υδατάνθρακες και το λίπος;
Σε ασθενείς με αναπνευστικά νοσήματα:
Όχι υπερπρόσληψη υδατανθράκων (40-50%των συνολικών ενεργειακών αναγκών θα πρέπει να καλύπτουν) γιατί αυξάνεται η παραγωγή CO2 και συνεπώς αυξάνεται και το αναπνευστικό πηλίκο (RQ) με συνέπεια να δυσχεραίνεται η αναπνοή
Αντιθέτως θα πρέπει να υπάρχει αύξηση του λίπους (30-45% των συνολικών ενεργειακών αναγκών) κυρίως μέσω μονοακόρεστων λιπαρών για την μείωση του παραγόμενου CO2, μείωση του αναπνευστικού πηλίκου RQ και συνεπώς για διευκόλυνση της αναπνοής.
Ενυδάτωση
Σε ασθενείς με φλέματα η επαρκής ενυδάτωση και η κατανάλωση νερού βοηθάει στη ρευστοποίηση των βλεννών. Επιπρόσθετα, συστήνονται αφεψήματα βοτάνων που έχουν αποχρεμπτική δράση, ενώ παράλληλα είναι καλές πηγές και αντιοξειδωτικών (φασκόμηλο, τσάι του βουνού).
Παναγιώτης Ζήσης
Κλινικός Διαιτολόγος- Διατροφολόγος, MSc
