Είναι πολύ συχνό το φαινόμενο μετά από ένα χρονικό διάστημα απώλειας βάρους η ζυγαριά να «κολλάει» και να μη χάνει κάποιος το αναμενόμενο σωματικό βάρος, παρά το γεγονός ότι τηρεί όλες τις διατροφικές συστάσεις. Τα αίτια μπορεί να είναι πολλά. Αυτό που θα πρέπει να γνωρίσουμε είναι ότι η ζυγαριά αξιολογεί το σύνολο του σωματικού βάρους, χωρίς να το διαχωρίζει στα επιμέρους συστατικά (λίπος, υγρά, μυς, οστά). Επομένως, οποιαδήποτε μεταβολή στα παραπάνω μπορεί να δημιουργήσει πρόβλημα. Ας δούμε όμως τι πρέπει να έχουν υπόψη μας όταν «κολλάει» η ζυγαριά:
1. Μήπως χρησιμοποιείς περισσότερο αλάτι στο φαγητό σου;
Η αυξημένη κατανάλωση Νατρίου οδηγεί σε κατακράτηση υγρών, η οποία οδηγεί σε αύξηση του σωματικού βάρους. Δώστε προσοχή στις κρυφές πηγές νατρίου όπως στα κονσερβοποιημένα τρόφιμα, στα διάφορα dressings (κέτσαπ, μουυστάρδα κλπ), αλλά και σε γλυκά τρόφιμα όπως μπισκότα και κρουασάν.
2. Μήπως ξεκίνησες έντονη φυσική δραστηριότητα;
Μια έντονη φυσική δραστηριότητα με αντιστάσεις (βάρη) οδηγεί σε αύξηση του όγκου των μυών, αλλά και του όγκου του αίματος. Επομένως, το πρώτο διάστημα έναρξης της άσκησης, είναι πιθανό να μην «ξεκολλάει» η ζυγαριά για το λόγο ότι μπορεί να χάνεται λίπος, όμως με την αύξηση της μυϊκής μάζας, αυτό να μη φαίνεται στη ζυγαριά.
3. Μήπως δεν κοιμάσαι καλά;
Η ποιότητα του ύπνου, αλλά και η ποσότητα είναι πρωταρχικής σημασίας για την απώλεια βάρους. Όταν δεν υπάρχει ύπνος διάρκειας τουλάχιστον 7 ωρών και όταν δεν είναι καλής ποιότητας (π.χ. διακοπτόμενος, με υπόπνοιες ή άπνοιες), τότε πολλές ορμόνες όπως η λεπτίνη και η γκρελίνη «τρελαίνονται» και μπλοκάρουν την απώλεια βάρους. Για το λόγο αυτό, κλείστε κινητά, υπολογιστές και κοιμηθείτε σε ένα ευχάριστο περιβάλλον, χωρίς φως και θορύβους.
4. Μήπως περιμένεις να αδιαθετήσεις;
Κατά τη διάρκεια του κύκλου της γυναίκας υπάρχουν πολλές ημέρες που παρατηρείται αύξηση του βάρους λόγω κατακράτησης των υγρών. Αυτές οι ημέρες είναι συνήθως κατά τη διάρκεια της ωορρηξίας, λίγο πριν την εμμηνορρυσία, αλλά και κατά τη διάρκεια αυτής. Σίγουρα αυτές τις ημέρες οι γυναίκες καλύτερα να αποφεύγουν να ζυγίζονται.
5. Μήπως έχεις ευερέθιστο έντερο;
Σε περιπτώσεις που παρατηρείται πρήξιμο- φούσκωμα- τυμπανισμός στην κοιλιά μετά από την κατανάλωση ενός τροφίμου (όσπρια, λαχανικά) τότε μπορεί να υπάρχει κάποιο πρόβλημα με ευερέθιστο έντερο το οποίο να χρήζει παρακολούθησης από γαστρεντερολόγο. Σε αυτές τις περιπτώσεις κατακρατώνται υγρά, ενώ υπάρχει και αυξημένη παραγωγή αερίων, που δεν αφήνει να «ξεκολλήσει» η ζυγαριά. Και σε περιπτώσεις δυσκοιλιότητας (1 κένωση πάνω από 3 ημέρες) είναι λογικό να αυξάνεται το σωματικό βάρος.
6. Μήπως πρέπει να ελέγξεις τον θυρεοειδή σου;
Οι διαταραχές στις ορμόνες του θυρεοειδή μπορεί αν επηρεάσουν τον βασικό μεταβολισμό. Για το λόγο αυτό, καλό είναι να γίνονται κατάλληλες εξετάσεις αίματος (T3, T4 και TSH), αλλά και σε άτομα που έχουν οικογενειακό ιστορικό θυρεοειδοποπάθειας καλό είναι να γίνεται και ένας υπέρηχος για πιο αξιόπιστα αποτελέσματα. Ακόμα και αυτοί που ξέρουν ότι έχουν πρόβλημα με τον θυρεοειδή τους και κάνουν θεραπεία, θα πρέπει να ελέγχουν τα επίπεδα των ορμονών τους, μήπως και χρειάζεται ο γιατρός τους να τους τροποποιήσει τη δοσολογία του φαρμάκου που παίρνουν.
7. Μήπως είσαι άνθρωπος αγχώδης;
Η ορμόνη του στρες η κορτιζόλη είναι αυτή η οποία δημιουργεί μεγαλύτερη αποθήκευση λίπους και μάλιστα συσσώρευσή του στην κοιλιακή χώρα. Άρα, καλό είναι η αλλαγή του τρόπου ζωής σε λιγότερο στρεσσογόνο.
8. Μήπως παίρνεις φάρμακα;
Φάρμακα όπως κορτικοστεροειδή, αντισυλληπτικά, αντικαταθλιπτικά, αντιφλεγμονώδη, μπορεί να προκαλέσουν αύξηση βάρους λόγω αυξημένης κατακράτησης σε υγρά, αλλά και αυξημένης όρεξης.
Εάν λοιπόν έχεις ελέγξει όλα τα παραπάνω και παρόλα αυτά, δεν λέει να ξεκολλήσει η ζυγαριά σκέψου ότι ο ανθρώπινος οργανισμός είναι έτσι φτιαγμένος ώστε να προσαρμόζεται σε συνθήκες στρεσσογόνες (όπως η απώλεια βάρους) και να διατηρεί την ομοιόστασή του. Η απώλεια βάρους για τον οργανισμό αποτελεί «ασθένεια» και δείγμα ότι κάτι πάει στραβά και για το λόγο αυτό παίρνει μηχανισμούς διατήρησης του σωματικού βάρους. Είναι ένα γονιδιακό κατάλοιπο από τότε που ο άνθρωπος ήταν κυνηγός ή συλλέκτης και κόπιαζε για να βρει την τροφή του, το οποίο είναι απολύτως λογικό να οδηγεί σε παχυσαρκία στις μέρες μας, που ουσιαστικά μας «κυνηγάει» η τροφή μας. Σε αυτή την περίπτωση για να αντιμετωπίσεις το λεγόμενο Plateau βάρους που δημιουργείται:
1. Έχε στο μυαλό σου ότι πολύ αυστηρές δίαιτες είναι αυτές που θα σε οδηγήσουν γρήγορα στο να «κολλήσει» η ζυγαριά. Για το λόγο αυτό ξεκίνα πιο ήπια.
2. Ξεκίνα αερόβια άσκηση (έντονο περπάτημα, τρέξιμο, ποδήλατο, aerobic) η οποία θα σε βοηθήσει να «ξεκολλήσεις»
3. Κάνε μια βδομάδα «ελεύθερη» διατροφή. Με τον τρόπο αυτό «ξεκουράζεις» τον οργανισμό σου από τη μονοτονία της δίαιτας και ξεκουράζεσαι και ψυχολογικά
4. Αύξησε για λίγο τις θερμίδες με στόχο να επαναφέρεις τον μεταβολισμό σου σε καλά επίπεδα.
5. Άλλαξε τα μακροθρεπτικά συστατικά. Για παράδειγμα, εάν η διατροφή σου ήταν βασισμένη περισσότερο σε υδατάνθρακες (μακαρόνια, ρύζι, πατάτες, ψωμί), για λίγο χρονικό διάστημα αύξησε τις πρωτεΐνες (κρέας, κοτόπουλο, ψάρι, αυγό) και μείωσε τους υδατάνθρακες.
6. Σε κάθε περίπτωση συμβουλέψου έναν πτυχιούχο διαιτολόγο που θα σε βοηθήσει και μην εμπιστεύεσαι ό,τι δίαιτα και σκεύασμα κυκλοφορεί στο διαδίκτυο.
Παναγιώτης Ζήσης
Κλινικός Διαιτολόγος- Διατροφολόγος, Msc
